Danh mục thiết bị STEM tối thiểu cấp Tiểu học gồm những gì?

Thông tư 86/2026/TT-BGDDT Quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học trong giáo dục phổ thông

Giáo dục STEM ở Tiểu học – Nền tảng hình thành tư duy sáng tạo

Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, giáo dục STEM không còn là những hoạt động ngoại khóa đơn lẻ mà đã trở thành phương pháp dạy học giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đối với cấp Tiểu học, STEM đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc khơi gợi trí tò mò, phát triển tư duy logic, khả năng sáng tạo và kỹ năng hợp tác ngay từ những năm đầu đến trường.

Để tổ chức hiệu quả các hoạt động STEM, nhà trường cần có hệ thống thiết bị phù hợp với đặc điểm tâm lý và năng lực của học sinh. Danh mục thiết bị không nhất thiết phải quá đồ sộ, nhưng cần đủ để giáo viên triển khai đa dạng các chủ đề học tập và từng bước hình thành năng lực nghiên cứu, thiết kế và chế tạo.

Mục tiêu của danh mục thiết bị STEM tối thiểu

Một danh mục thiết bị STEM tối thiểu cần đáp ứng các mục tiêu sau:

• Hỗ trợ tổ chức các hoạt động STEM theo Chương trình GDPT 2018.

• Phát triển tư duy khoa học, kỹ thuật và công nghệ cho học sinh.

• Khuyến khích học sinh tự khám phá, thử nghiệm và sáng tạo.

• Có khả năng sử dụng cho nhiều môn học như Khoa học, Tin học, Công nghệ, Toán và các hoạt động trải nghiệm.

• Dễ mở rộng khi nhà trường có nhu cầu đầu tư nâng cấp.

Những nhóm thiết bị nên có trong phòng học STEM Tiểu học

1. Bộ học lắp ghép cơ khí STEM

Đây là nhóm thiết bị quan trọng nhất đối với học sinh Tiểu học. Thông qua các chi tiết cơ khí, bánh răng, trục, bánh xe, puly và khớp nối, học sinh được làm quen với nguyên lý hoạt động của các cơ cấu máy đơn giản.

Các bộ lắp ghép giúp học sinh:

• Hiểu về cơ cấu truyền động.

• Phát triển tư duy thiết kế.

• Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm.

• Hình thành khả năng giải quyết vấn đề thông qua thực hành.

2. Bộ lập trình trực quan

Ở cấp Tiểu học, việc học lập trình nên bắt đầu bằng các phần mềm kéo – thả trực quan thay vì viết mã.

Các bộ thiết bị nên hỗ trợ:

• Lập trình kéo thả.

• Điều khiển đèn LED.

• Điều khiển động cơ.

• Điều khiển cảm biến.

• Thực hiện các dự án STEM đơn giản.

Nhờ đó, học sinh có thể tiếp cận tư duy lập trình một cách tự nhiên và hứng thú.

3. Robot giáo dục

Robot là thiết bị tạo hứng thú rất lớn trong các giờ học STEM.

Một bộ robot phù hợp nên cho phép học sinh:

• Lắp ráp nhiều mô hình khác nhau.

• Điều khiển bằng lập trình.

• Tích hợp cảm biến.

• Tham gia các hoạt động hoặc cuộc thi Robotics trong trường.

Đây cũng là nền tảng để học sinh tiếp tục học robot ở cấp THCS.

4. Thiết bị khoa học thực hành

Giáo dục STEM không chỉ có robot. Các bộ thí nghiệm khoa học giúp học sinh quan sát và khám phá thế giới tự nhiên thông qua thực hành.

Danh mục nên bao gồm:

• Bộ thí nghiệm Vật lý cơ bản.

• Bộ thí nghiệm Hóa học an toàn.

• Bộ thí nghiệm Sinh học.

• Kính hiển vi và mẫu quan sát.

• Dụng cụ đo lường cơ bản.

Những thiết bị này giúp bài học trở nên trực quan và khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, kiểm chứng giả thuyết.

5. Thiết bị Maker

MakerSpace là xu hướng giáo dục hiện đại, nơi học sinh biến ý tưởng thành sản phẩm.

Đối với Tiểu học, khu vực Maker có thể được trang bị:

• Bộ dụng cụ chế tạo an toàn.

• Vật liệu thủ công.

• Dụng cụ lắp ráp.

• Thiết bị cắt, dán và đo cơ bản.

Hoạt động Maker góp phần phát triển óc sáng tạo và kỹ năng thực hành.

Tiêu chí lựa chọn thiết bị STEM cho Tiểu học

Khi đầu tư, nhà trường nên ưu tiên các thiết bị đáp ứng các tiêu chí:

• An toàn cho học sinh.

• Độ bền cao, sử dụng lâu dài.

• Dễ lắp ráp và thao tác.

• Có tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Việt.

• Phù hợp với nhiều chủ đề học tập.

• Có khả năng nâng cấp và mở rộng.

Việc lựa chọn thiết bị theo các tiêu chí này sẽ giúp tối ưu hiệu quả đầu tư và giảm chi phí trong quá trình sử dụng.

Đầu tư theo lộ trình để tối ưu ngân sách

Không phải trường học nào cũng có điều kiện đầu tư đầy đủ ngay từ đầu. Một phương án hợp lý là triển khai theo từng giai đoạn:

Giai đoạn 1: Trang bị các bộ lắp ghép cơ khí, robot cơ bản và bộ lập trình trực quan.

Giai đoạn 2: Bổ sung thiết bị khoa học, cảm biến và các bộ thí nghiệm liên môn.

Giai đoạn 3: Hoàn thiện không gian Maker với các thiết bị chế tạo và công nghệ hiện đại.

Cách đầu tư theo lộ trình giúp nhà trường vừa đáp ứng nhu cầu trước mắt, vừa có thể mở rộng trong tương lai mà không làm lãng phí ngân sách.

Daisonec – Đồng hành xây dựng phòng học STEM Tiểu học

Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết bị giáo dục, Daisonec cung cấp giải pháp xây dựng danh mục thiết bị STEM tối thiểu cho các trường Tiểu học theo định hướng của Chương trình GDPT 2018.

Chúng tôi không chỉ cung cấp thiết bị mà còn tư vấn giải pháp tổng thể, từ khảo sát nhu cầu, xây dựng danh mục, thiết kế phòng học, lựa chọn cấu hình thiết bị đến đào tạo giáo viên và hỗ trợ kỹ thuật sau triển khai.

Một danh mục thiết bị được xây dựng đúng ngay từ đầu sẽ giúp nhà trường khai thác hiệu quả nguồn lực đầu tư, tạo môi trường học tập hiện đại và góp phần phát triển năng lực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học cho học sinh ngay từ bậc Tiểu học.